to do: zomertentoonstellingen

De zomer van Drupsteen – Hilversum & Enschede
Dit weekend gaat ‘De zomer van Jaap Drupsteen’ van start. Zaterdag opent een overzichtstentoonstelling in Museum Hilversum, maar vooral in Enschede dreigt het zeer bijzonder te gaan worden. Daar is vanaf zondag voor het eerst een kolossaal nieuw werk van Drupsteen, door Fay Lovsky eens ‘The rythm painter’ genoemd, te zien, dat als volgt omschreven wordt: “Stel je een ruimte voor van ruim 400 vierkante meter met daarin twaalf kolossale, op wanden geprojecteerde, abstracte beelden. Licht hypnotiserende abstracties die zich blijven ontwikkelen. De beelden pulseren mee op het ritme van zeven verschillende muziekstromen die gesynchroniseerd zijn op één tempo. Beeld en muziek vloeien samen tot één sublieme ervaring, ofwel Synchresis. Het beeld swingt, net als de muziek.” Daarnaast is er deze hele zomer in Enschede een uitgebreid randprogramma met optredens en presentaties. Meer informatie en het programma vind je op Rijksmuseumtwenthe.nl

Karel Appel: De Opera – COBRA (tot 18 mei)
Appel ontwierp begin jaren negentig op uitnodiging van Pierre Audi een aantal malen decor en kostuums voor De Nationale Opera. De decorstukken die in deze uitvoeringen zijn gebruikt zijn tot en met 18 mei te zien bij Cobra in Amstelveen. Meer informatie en foto’s bij NRC.

Wonen in de Amsterdamse school – Stedelijk Museum (tot 28 augustus)
Bij het Stedelijk Museum is afgelopen week een bezoek-waardige tentoonstelling geopend over de Amsterdamse School. De nadruk ligt op meubel- en interieurontwerp, maar er zijn ook een aantal stukken te zien uit de collectie van het TheaterInstituut (nu Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam), zoals maskers van Hildo Krop en theaterdecorontwerpen van H. Th. Wijdeveld. De stukken en informatie daarover staan ook online op de site van de Theatercollectie.

Curtain up – V&A Londen (tot 31 aug 2016)
In deze tentoonstelling aandacht voor de twee bekendste theaterdistricten, Londens West End en New Yorks Broadway. De tentoonstelling is ontworpen door Tom Piper en RFK Arcitects en belooft een kijkje achter de schermen bij alle aspecten van een theaterproductie. Veel kostuums, decorontwerpen, maquettes, foto’s en films te zien dus van wereldberoemde shows als The Phantom of the Opera (link naar kostuumontwerp Phantom van Maria Bjornson) tot The Lion King. Vanaf oktober is de tentoonstelling te zien in de New York Public Library.

Revolution of the Eye – diverse lokaties VS
Deze tentoonstelling toont kruisbestuiving tussen moderne kunststromingen en de bloei van de Amerikaanse televisie in de vroege jaren vijftig. Televisiepioniers en de kunstwereld stonden in die tijd dichter bij elkaar dan nu, ook in Nederland trouwens. Tot 31 july 2016 staat deze reizende expo in Addisson Gallery of American Art in Andover, Massachusetts. Niet echt om de hoek, maar gelukkig is er een mooie catalogus verkrijgbaar via Bol.com.

NOStalgie

In verband met het jubilerende NOS journaal, Het oog op morgen en Jeugdjournaal organiseert de NOS aanstaande zondag 10 januari het Festival van het nieuws. Vooral de presentatie van Barbara Walet (chef regie) en Dennis Sibeijn (ontwerper) over de vormgeving van het journaal door de jaren heen is interessant (van 12:00 – 12:45 zaal 2 bij B&G). Let op, want je moet je hiervoor inschrijven!

Op dit blog is daar natuurlijk ook het een en ander over te vinden, zie bijvoorbeeld het stuk over de eerste journaalleader hieronder, of een van onderstaande blogposts:

Vijf maal Vijf tegen vijf

Familiespelshow Vijf tegen vijf is inmiddels aan zijn vijfde reïncarnatie begonnen. Tijd voor een beeldoverzichtje.

1983-1986
Wie: Willem Ruis
Waar: VARA
Animaties: Bert Dijenborgh en Robin Noorda
Decor: Hub Berkers

Bron beeldmateriaal: NLvintage op YouTube

1992-1998 
Wie: Peter Jan Rens
Waar: VARA (1992-1993), RTL4 (1993-1995)
Logo ontwerp: Ferry Lindeman
Decor: Hub Berkers

Bron beeldmateriaal: ladyleecher op YouTube

Zo rond 1997 verandert dit decor een beetje omdat de Lotto het programma gaat sponsoren. De rode lichtstrips worden geel en in de vlakken achter de kandiaten staan opgeblazen foto’s van Lotto-ballen. Hier zijn een paar foto’s te zien: ANP archief.

2005-2006
Wie: Gordon (2005), Winston Gerschtanowitz (2006)
Waar: Talpa
Leader: ?
Decor: ?

Bron beeldmateriaal: Gordonfans.nl, Mediacourant.nl, Markgoodson.wikia.comGeostars.nl en rtlXL.nl

2009
Wat: eenmalige uitzending ten gunste van het Wereld Natuur Fonds
Wie: Carlo Boszhard
Waar: RTL4, 13 juni 2009
Leader: gelijk aan 2005-2006
Decor: gelijk aan 2005-2006

Bron beeldmateriaal: Chaime Korper op YouTube

2015 en verder
Wie: Ruben Nicolai
Waar: RTL4, zaterdagavond 19.00
Leader: ?
Decor: ?

Bron beeldmateriaal: RTL.nl

Weet je meer over de decors en/of ontwerpers die bij een van de Vijf tegen vijf-seizoenen? Laat hieronder een reactie achter!

Foto’s Show me the news

Heb je foto’s gemaakt van de tentoonstelling die je wil delen, stuur ze door naar info@vormvanvermaak.nl.

Research en voorbereiding

 

Opbouw

Opening

Etage Nieuw, nieuwer, nieuwst. De vormgeving van het NOS journaal en RTL nieuws

Etage videokunst: Oorlog op de keukentafel

Etage nieuwsfotografie: Bert Verhoeff

Bruikleenborrel

Gastenboek

Transformer beeldschermen

Bij de introductie van een nieuw decor van Nieuwsuur in 2010, een ontwerp van Ronald van den Bersselaar, liepen de reacties nogal uiteen. De ene kant vond het blauw en wit ‘kil en afstandelijk’, de andere kant vond dat juist ‘strak en futuristisch’. De bewegende beeldschermen waren voor sommige kijkers een gruwel, volgens anderen juist ‘kei’. Nieuwsuur Transformer

In de tussentijd is er al het een en ander aangepast aan het decor: er kwam vorig jaar een nieuwe tafel (van Fisheye die ook de ‘Transformer’-schermen realiseerden) en vandaag volgen een aantal aanpassingen in het grafische pakket: titels, (topografische) kaarten, uitgeschreven quotes, grafieken en opsommingen. Ook is de vormgeving van de headlines en de animatie van de leader licht veranderd. De panoramaschermen in de studio achter de presentatie krijgen meer mogelijkheden omdat er een zogenaamde vierde ‘layer’ is toegevoegd, waardoor er makkelijker bewegende elementen in de schermen kunnen worden getoond.

This slideshow requires JavaScript.

Hoofdredacteur Joost Oranje licht toe: “Vormgeving speelt een belangrijke rol bij het presenteren en inzichtelijk maken van een onderwerp. De bestaande vormgeving was na vier jaar tijd aan herziening toe. Het was op sommige punten wat sleets en ook niet altijd even consequent. Daar hebben we nog eens goed naar gekeken. De nieuwe vormgeving is chiquer, frisser van kleur en dynamischer in beweging. De leesbaarheid van kaarten en titels is verbeterd en doorverwijzingen naar de Nieuwsuur-website en app hebben we duidelijker gemaakt dan voorheen.”

Uit recent onderzoek blijkt dat de Nieuwsuur-kijker veel waarde hecht aan grafische ondersteuning van de verschillende onderwerpen. Zo worden grafieken, kaartjes en de zogenaamde ‘schermpresentaties’ hoog gewaardeerd. “Vandaar dat we daar ook extra goed naar gekeken hebben”, aldus Oranje. “Al met al meer een evolutie dan een revolutie, maar wel één waardoor we nu meer overzicht bieden aan de kijker.”

Maar even terug naar de bewegende beeldschermen.

This slideshow requires JavaScript.

Dat was in 2010 namelijk geen primeur op de Nederlandse televisie. In 1995 ontwerpt Rigobert Antheunis drie nieuwe sets voor in de RTL studio: voor RTL Nieuws, Veronica’s Nieuwslijn en een derde programma (?). Beeldschermen zijn in deze drie decors het terugkerend element en de bewegende schermen voor Nieuwslijn zijn het spectaculairst. Voor de technische realisatie van dit huzarenstukje in decorontwerp werkt Rigobert samen met lichtontwerper/kunstenaar Bas Bossinade. De bovenstaande foto’s komen uit zijn archief (ook hier zijn nog een aantal goeie foto’s te zien van het gerealiseerde decor).

Nieuwslijn heeft de pretentie een serieus journalistiek programma te zijn, maar dan wel met een Veronica-sausje. In de flitsende promo horen we een jonge Rick Nieman zeggen: “In Nederland moet goeie journalistiek altijd doodsaai zijn, nou, dat is dit dus niet.”Het moet dynamisch, snel en vlot gebracht worden. De bumpertjes, de bewegende beeldschermen en de afwisseling tussen duo- (staand) en solopresentatie (zittend) dragen daar zeker aan bij. Het programma weet toch niet voldoende kijkers te trekken en is relatief duur om te maken, dus trekt Veronica in 1996 de stekker er uit.

Nieuwslijn

Rigoberts decor voor RTL Nieuws blijft nog iets langer in gebruik tot hij in 1998 gevraagd wordt de hele studio opnieuw in te richten met decors voor RTL Nieuws, een showprogramma en een talkshow met Peter R. de Vries. De decortekeningen daarvoor (ontwerp van Rigobert, getekend door André Postma) zijn tot 22 maart te zien in de tentoonstelling Show me the news bij Museum Hilversum.

Persbericht: Show me the news

De vormgeving van het nieuws in de hoofdrol
Show me the news start in Museum Hilversum

Museum Hilversum brengt met tentoonstelling Show me the news, de overgang van tekst- naar beeldcultuur in nieuwsmedia in kaart. Naast nieuwsfoto’s van Bert Verhoeff, de vormgeving van het NOS Journaal en RTL Nieuws, is ook bijzondere videokunst over nieuws te zien. De feestelijke opening is op zaterdag 17 januari om 16.00.

Foto: Judith van IJken, portret: NOS Journaal-presentatrice Annechien Steenhuizen

Foto: Judith van IJken, portret: NOS Journaal-presentatrice Annechien Steenhuizen

“We zien journaals op tv, lezen de krant of krijgen het laatste nieuws op de smartphone. Het gaat om de inhoud, maar het beeld en de presentatie worden steeds belangrijker,” aldus Stef van Breugel, directeur Museum Hilversum. “Show me the news onderzoekt deze ontwikkeling aan de hand van televisievormgeving, nieuwsfotografie en videokunst.”

Overzicht tv-vormgeving
Het museum presenteert een overzicht van de vormgeving van de twee belangrijkste Nederlandse nieuwsprogramma’s: het NOS Journaal en RTL Nieuws. Het toont werk van decorontwerpers, grafisch ontwerpers en componisten die achter de schermen het nieuws een gezicht gaven. Gastcurator Liselotte Doeswijk vertelt: “In de jaren vijftig mocht de nieuwslezer niet in beeld, dat zou maar afleiden van de inhoud. Zestig jaar later staan de presentatoren in een groot decor vol bewegend beeld en wordt de inhoud verduidelijkt door infographics en 3D-animaties.”

Demonstrant tegen WAO-herzieningen op het Binnenhof.  Den Haag september 1991. Foto Bert Verhoeff

Demonstrant tegen WAO-herzieningen op het Binnenhof. Den Haag september 1991. Foto Bert Verhoeff

Fotografie en videokunst
Naast het nieuws op de televisie, ging ook de krant ging er anders uitzien. “De prachtige nieuwsfoto’s van Bert Verhoeff hebben zelfstandige zeggingskracht en vertellen een eigen verhaal,” aldus Van Breugel. “Juist voor dat soort foto’s maakt de krant steeds meer tekstkolommen vrij.” Aan de hand van het werk van nieuwsfotograaf Verhoeff wordt duidelijk dat de foto uitgroeide tot een volwaardig onderdeel van de krant. Show me the news toont ook videokunst die je aan het denken zet. Douwe Dijkstra, Lukács & Broersen, eddie d en Judith van IJken reageren op krant en journaal en onderzoeken de impact en de esthetiek van nieuwsbeelden.

Still uit video-installatie Démontable (2013) van Douwe Dijkstra

Still uit video-installatie Démontable (2013) van Douwe Dijkstra

Programma
Show me the news is samengesteld door gastcurator Liselotte Doeswijk en is te zien van 14 januari tot en met 22 maart 2015. Bij de tentoonstelling is een speciale app te downloaden met twee tours: de ene met veel extra informatie over de tentoonstelling en de andere speciaal voor kinderen. Het museum organiseert op de zaterdagmiddag lezingen die aansluiten bij de thema’s van de tentoonstelling.

eindejaars-tv

Eind van het jaar zit iedereen natuurlijk knus thuis op de bank tv te kijken en zodoende pakken programmamakers groot uit met decors en graphics, of beide. Als je op vakantie was of aan het werk: hier twee compilaties om te laten zien wat je allemaal gemist hebt.

The Voice of Holland had bij de halve finale op 12 december een primeur. Voor het eerst was hier een live augmented reality decor te zien. Op zich bestaan virtuele decors al veel langer, maar nog niet eerder was het mogelijk om live, met meerdere camera’s bewegende shots te maken van de live-action én virtual reality tegelijk. Het virtuele deel wordt er normaal gesproken achteraf in gemonteerd. In het filmpje hieronder staat de zangeres in het echte decor van Ronald van den Bersselaar en tegelijkertijd in een niet-echte kathedraal en dat alles werd dus live op tv gebracht. Meer informatie bij Prographics die dit samen met Talpa en Egripment realiseerde.

Bij de publieke omroep was er ook fraai 3D werk te zien. In het jaaroverzicht van het NOS Journaal liep Rik van de Westlaken door een lege industriele loods waar Maurits Engelen staaljagers, brandende kaarsjes, Olympische ringen en nog veel meer aan toevoegde, zoals in de onderstaande compilatie te zien is. Meer zien van Engelen op Eyris.nl of zijn YouTube-account.